Mijn universum

De waarden die ik uitdraag

Wat mij leidt, in de muziek zoals in het leven.

Deze pagina is niet zomaar weer een biografie. Het is een open deur naar wat mij drijft: mijn verhaal, mijn visie op muziek, mijn spiritualiteit en de waarden die ik wil verdedigen. Neem de tijd, schenk jezelf een kopje thee in.

Mijn verhaal

De trom als bestemming

Ik ben opgegroeid in Uzès. Op mijn 13e kwam percussie mijn leven binnen als een instinct: Afrikaanse, oosterse en Indiase ritmes spraken tot mij nog voordat ik wist waarom. Al heel vroeg werd muziek mijn medicijn, datgene waar ik naar teruggreep om te helen, om me verbonden en levend te voelen.

Pas op mijn 26e, toen ik mijn vader terugvond, begreep ik waar die roeping vandaan kwam: zijn moeder kwam uit een Tunesische familie van percussionisten, wier naam in het Arabisch „de vader van de trom” betekent. Ik zag er een bestemming in. Het ritme stroomde al door mijn aderen.

India, mijn grote liefdesverhaal

Op mijn 18e vertrok ik op mijn eerste grote reis: India. Het was een echt ontwaken van het bewustzijn. Daarna wisselde ik van route: Latijns-Amerika (Peru, Bolivia, Brazilië, Midden-Amerika), West-Afrika (Senegal), Marokko… en altijd weer India, steeds opnieuw.

Lange tijd reisde ik er met een rugzak rond, ver weg van de al te toeristische plekken. In 2011 streek ik neer in Auroville om de mridangam te bestuderen, de percussie van Zuid-India, en vormde er een eerste band. Daar hoorde ik over Arambol, een dorp in het noorden van Goa waar muziek nog meer aanwezig was. Ik ben er tien seizoenen lang naar teruggekeerd. Daar improviseerde ik bijna elke dag met muzikanten uit India, het Midden-Oosten, Afrika, Latijns-Amerika, Perzië… Met iedereen spelen, luisteren, ruimte laten, samen een trance laten ontstaan, zonder bladmuziek en zonder ego: dat beleefde ik al sinds mijn 18e op mijn reizen. Arambol was gewoon dat alles, maar intenser, als een festival elke dag.

De handpan en de beslissing om van muziek te leven

Op mijn 25e verjaardag kreeg ik mijn eerste handpan. Die dag besloot ik alleen nog van muziek te leven. Ik speelde al op straat; vanaf dat moment heb ik nooit meer achterom gekeken.

Bijna tien jaar lang woonde ik in Montpellier en verdeelde ik mijn leven tussen Frankrijk in de zomer (festivals, tournees) en reizen in de winter. In 2011 richtte ik mijn eerste band in Frankrijk op, Aligansah. In 2012 produceerde ik mijn eerste soloalbum, Nomad Soul, en het album Sadhaka – A Chakra Experience, met muzikanten van Aligansah en van het latere project Atma. Met de muzikanten van Sadhaka volgde de ene tournee na de andere: ’s zomers in Frankrijk, op straat en op kleine podia, en ’s winters in India. In 2014 ontstond het project Alchimix, waarmee ik tot 2020 heb getourd. Met Alchimix speelden we op prachtige podia: Jazz à Vienne, het Institut du monde arabe, Radio France, en in het voorprogramma van Tiken Jah Fakoly, La Rue Ketanou, Gnawa Diffusion, Natacha Atlas en Zebda. Het festival Arabesques steunde ons en coproduceerde onze EP Houwa Maji.

De stilte, en daarna de vernieuwing

Toen kwam 2020. De gezondheidscrisis, het einde van Alchimix, de verhuizing naar de Cevennen. Moeilijkere jaren, vol verhuizingen, onzekerheid, minder podia en meer lesgeven. Drie jaar zonder te reizen. Soms raakte ik verwijderd van de muziek… maar ik kwam er altijd op terug, omdat zij mijn medicijn blijft.

Die jaren leerden mij de gelukkige soberheid die Pierre Rabhi zo dierbaar was: eenvoudig leven, met het essentiële, en het hart open houden. Vandaag voel ik me klaar om weer volledig creatief te zijn: mijn eigen solo-universum bouwen, een liveset die op zichzelf staat met mijn handpans, mijn percussie en mijn looper, daarna mijn artiestenvrienden uitnodigen en meerdere projecten tegelijk tot leven brengen.

Mijn visie op muziek

Muziek is een medicijn

Ik ben er diep van overtuigd: ritmes, klanken, frequenties, melodieën en harmonieën helen de ziel en het lichaam. Alle tradities ter wereld weten dat, van de gnawa-ceremonies tot de soefi-gezangen, van de trommels van Afrika tot de Indiase mantra’s. Wanneer ik speel, of het nu op een podium is, in een meditatiekring, op een school of in een bejaardentehuis, is dat wat ik probeer over te brengen.

De bij en de trekvogels

Ik zie mezelf een beetje als een bij: ik vlieg van bloem naar bloem, van traditie naar traditie, om er mijn eigen honing van te maken. En net als de trekvogels vertrek ik in de winter om elders licht en inspiratie te zoeken, en kom ik daarna terug om te delen wat ik heb ontvangen.

Autodidact, luisterend

Ik heb niet op het conservatorium geleerd, maar onderweg, bij de meesters en muzikanten die ik tegenkwam. Mijn spel verbindt de ritmische benadering van mondelinge tradities met het gevoel van de groove. Voor mij is improviseren een gesprek: eerst luister je, dan speel je.

Spiritualiteit

Mijn spiritualiteit kent geen dogma. Ze is gevoed door yoga, meditatie, sjamanisme en de wijsheden van over de hele wereld die ik op reis ben tegengekomen. Ze past in een paar woorden: eenheid in verscheidenheid. Dat was al de betekenis van Nomad Soul : we zijn allemaal verschillend, en juist dat verbindt ons.

Ik houd erg van de benadering van Krishnamurti: je niet identificeren met een bepaalde groep, maar een meer universele visie ontwikkelen, zodat er geen verdeeldheid meer is. Ik geloof oprecht dat als God eenheid betekent, de duivel – van het Griekse diabolos, „degene die verdeelt” – alles is wat ons scheidt. Het is dus aan ons om zoveel mogelijk te zoeken naar de visies die verbinden.

Je verbonden voelen met een cultuur, een traditie of een groep is op zich niets mis mee, zolang je het beleeft met een heel grote tolerantie voor alle andere vormen. Want de vorm is slechts de vorm: de kern is gemeenschappelijk aan alle culturen en alle wijsheden. Wanneer het ego zich hecht aan een bepaalde identiteit, helpt het om dit te herinneren, zodat je verbonden blijft met die universele kern die ons allemaal verenigt.

Ik voel me thuis in deze internationale gemeenschappen van kunstenaars, reizigers en vrijdenkers, op festivals, rond een vuur of een trommelkring, waar we elkaar ontmoeten voorbij talen en grenzen.

Waar ik voor sta

  • Respect voor al het leven : de aarde, de dieren, de mensen. Ik geloof in een eenvoudiger, soberder en vrolijker leven.
  • Vermenging van culturen en gastvrijheid : culturen verrijken zich door elkaar te ontmoeten. Ik droom van een wereld waarin muzikanten vrij kunnen reizen, waarin ik bij hen kan spelen en hen kan uitnodigen om bij ons te touren.
  • Cultuur voor iedereen : muziek mag niet voorbehouden blijven aan podia. Ze hoort thuis in scholen, bejaardentehuizen, zorginstellingen, op straat.
  • Overdracht : delen wat ik heb ontvangen, via lessen, workshops en de begeleiding van andere artiesten.
  • Nederigheid en een open hart : je bent nooit uitgeleerd, vooral niet van wie anders is dan wij.

Mijn invloeden

Een jeugd vol muziek

Ik groeide op met muziekliefhebbende ouders, vooral mijn moeder. Thuis was er een grote vinylcollectie, de radio stond altijd aan en we luisterden naar alles: klassieke muziek, Franse chanson, Afro-Amerikaanse muziek (blues, rock, jazz), maar ook muziek van de eilanden, reggae, salsa, wereldmuziek. Ik floot de hele tijd en tikte het ritme op de tafels.

De adolescentie, woede en nieuwsgierigheid

Toen kwam een intense adolescentie, met haar portie woede. Rap en rock waren overal, en om me heen waren punks en fans van hardere metal. De metal die ik zelf mooi vond, was melodieuzer, Californisch, heel muzikaal en heel goed opgebouwd. Tegelijk ontdekte ik Ben Harper, Radiohead, de triphop van Massive Attack en Portishead, folk… Ik zat altijd in de mediatheek, leende cd’s en kopieerde ze op cassettes.

De roep van de wereldmuziek

Op mijn 18e, toen ik naar India vertrok, werd ik hartstochtelijk verliefd op wereldmuziek. Ik wilde alle traditionele muziek ontdekken: de opnames van UNESCO, de labels die de muziek tot in de dorpen gingen opzoeken, sacrale en sjamanistische muziek, klassieke Indiase, Arabische en oosterse muziek, en alle Afro-diasporische muziek.

Ik voel een heel bijzondere aantrekkingskracht tot de muziek van Afrika, uit het westen, het noorden en het centrum: Ethiopische jazz, afrobeat uit Nigeria, blues uit Mali… al die culturen waarin ritme en percussie het hart van het leven vormen.

Elektronica, op mijn manier

Beetje bij beetje sloop elektronische muziek zachtjes binnen: eerst met loopers, daarna dankzij bevriende producers die elektro combineren met live gespeelde akoestische instrumenten. Ik stelde me open voor dub, techno en een beetje trance (zelfs na zoveel winters in Goa!). Maar mijn hart blijft bij de wereldmuziek.

Organische trance

Wat me vandaag het meest raakt, is de beweging rond de handpan, de didgeridoo, de mondharp en boventoonzang, die van bijeenkomsten zoals de Rêve de l’Aborigène: een organische, akoestische trance, geboren uit de jam en het luisteren.

De artiesten die mij gevormd hebben

De eerste schokken. Het begon allemaal rond mijn 10e-12e met Michael Jackson, die enorm veel indruk op me maakte, daarna Prince, en de hele rijkdom van Afro-Amerikaanse artiesten, tot aan Nina Simone. Bob Marley was natuurlijk een heel sterke invloed. Als tiener kwamen Ben Harper, Radiohead, Massive Attack, Portishead, en aan de rapkant Cypress Hill, de Beastie Boys, IAM.

Afrika, mijn hart. Als ik er maar één mocht houden, zou het Ali Farka Touré zijn: hij is mijn favoriete artiest. En met hem Tinariwen, Fela Kuti, Youssou N’Dour, Ayub Ogada naar wie ik veel luister, djembémeester Mamady Keïta, Miriam Makeba, Geoffrey Oryema, Afel Bocoum, Fatoumata Diawara, Bassekou Kouyaté, de koraspeler Ballaké Sissoko (en zijn prachtige duo’s met Vincent Segal en Piers Faccini), de Marokkaanse zangeres Oum, Majid Bekkas en de gnawa-meesters.

India en het Oosten. Zakir Hussain, Hariprasad Chaurasia, L. Subramaniam, Susheela Raman, Trilok Gurtu, Nusrat Fateh Ali Khan, le Trio Chemirani, Le Trio Joubran, Rabih Abou-Khalil.

Het Franse chanson. Brel, Piaf, Brassens, Boby Lapointe, Les Rita Mitsouko: de teksten en stemmen van mijn jeugd.

Van Kaapverdië tot Cuba en Brazilië. Cesária Évora, Bonga uit Angola, de artiesten van de Buena Vista Social Club, en het Brazilië van Caetano Veloso, Gilberto Gil, Maria Bethânia en de Tribalistas.

Grensoverschrijders. Titi Robin, een enorme bron van inspiratie, Ry Cooder, Orange Blossom, Danyèl Waro van Réunion, en Ignacio María Gómez, een Zuid-Amerikaanse zanger-gitarist, gevoed door Afrikaanse muziek, met een heel zacht universum.

Reggae. Bob Marley natuurlijk, maar ook Burning Spear, Toots and the Maytals, Israel Vibration, Groundation, Midnite.

De handpan en percussie. Steve Shehan, Manu Delago, David Kuckhermann, de Portugees Kabeção en vele andere handpanspelers, al luister ik er, voor een handpanspeler, eigenlijk vrij weinig naar!

De stemmen van vandaag. Naâman en Marcus Gad in de reggae, Keny Arkana in de rap, en Stromae, die me diep heeft geraakt.

🎧 Mijn playlist met invloeden. Ali Farka Touré, Michael Jackson, Prince, Nina Simone, Bob Marley, Ben Harper, Radiohead, Massive Attack, Portishead, Cypress Hill, Beastie Boys, IAM, Tinariwen, Fela Kuti, Youssou N’Dour, Ayub Ogada, Mamady Keïta, Miriam Makeba, Geoffrey Oryema, Afel Bocoum, Fatoumata Diawara, Bassekou Kouyaté, Ballaké Sissoko, Vincent Segal, Piers Faccini, Oum, Majid Bekkas, Zakir Hussain, Hariprasad Chaurasia, L. Subramaniam, Susheela Raman, Trilok Gurtu, Nusrat Fateh Ali Khan, Trio Chemirani, Le Trio Joubran, Rabih Abou-Khalil, Jacques Brel, Édith Piaf, Georges Brassens, Boby Lapointe, Les Rita Mitsouko, Cesária Évora, Bonga, Buena Vista Social Club, Caetano Veloso, Gilberto Gil, Maria Bethânia, Tribalistas, Titi Robin, Ry Cooder, Orange Blossom, Danyèl Waro, Ignacio María Gómez, Burning Spear, Toots and the Maytals, Israel Vibration, Groundation, Midnite, Steve Shehan, Manu Delago, David Kuckhermann, Kabeção, Naâman, Marcus Gad, Keny Arkana, Stromae, etc.

Mijn boek

Ik schrijf het verhaal van mijn leven, van de weg en van de muziek. Het zal binnenkort hier beschikbaar zijn en daarna in meerdere talen vertaald worden.